ڕێنمایی

وەرگرتنی پارەدانی ئەلیکترۆنی لەسەر کاونتەر لە عێراق

چۆن کارت و جزدانی ئەلیکترۆنی لەسەر کاونتەر وەردەگریت و یەکلاکردنەوەکەی وەک تۆمارێکی ڕاست تۆمار دەکەیت، بێ پەیوەندیی بانکی.

تیمی داشنکنوێکراوە 4 خولەک خوێندنەوە

پارەی نەقد هێشتا پاشای کاونتەرە لە عێراق، بەڵام ژمارەکان دەجووڵێن: پارەدانی ئەلیکترۆنیی دوکان بە کارتی ناوخۆیی لە چارەکی سێیەمی 2025 گەیشتە 2,984 ملیار دینار، لە کاتێکدا ساڵێک پێشتر 2,111 ملیار بوو، بەپێی بانکی ناوەندیی عێراق. لە کانوونی دووەمی 2025ـەوە ئامێری خاڵی فرۆشتن (POS) لە نزیکەی 17,000 دەرمانخانەدا ناچاریە. کڕیارێک کە دەپرسێت «زەین کاش وەردەگرن؟» ئیتر ڕۆژانە دەبیستیت. ئەم بابەتە سێ پرسیار وەڵام دەداتەوە: چی وەربگریت، چەند دەدەیت، و پارەدانەکە چۆن لە دەفتەرەکانتدا تۆمار بکەیت.

پارەدانی ئەلیکترۆنیی دوکان بە کارتی ناوخۆیی لە عێراق: 2,111 ملیار دینار لە چارەکی سێیەمی 2024 بەرامبەر 2,984 ملیار لە چارەکی سێیەمی 2025

پێنج ڕێگا کە کڕیار لێیان دەپرسێت

ڕێگاچییەچی پێویستە لەسەر کاونتەر
زەین کاشجزدانی ئەلیکترۆنی زەین عێراق، پارەدان بە سکانی QR یان لە باڵانسی جزدانجزدانی بازرگان و QRـی چاپکراو
کی کاردکارت و ئامێری POS لە کۆمپانیای نێودەوڵەتیی کارتی زیرەک، بەستراو بە سویچی نیشتمانی و ڤیزا و ماستەرکاردئامێری POS لە کۆمپانیاکە
سوپەر کیوئەپی نوێی کی کارد (لەگەڵ Ant International): پارەدان بە سکانی کۆد لای بازرگانهەمان تۆڕی بازرگانانی کی کارد
FIBبانکی یەکەمی عێراق: هەژماری کار، پارەدان بە QR، ئامێری POS، و دەروازەی پارەدانهەژماری کار لە ئەپەکەدا
ئاسیا حەواڵەجزدانی ئاسیاسێل: گواستنەوە و پارەدانجزدانی بازرگان

چەند دەدەیت؟ ئەوەی بڵاوکراوەتەوە و ئەوەی نا

ئەمە گرنگترین بەشی بابەتەکەیە و کەمتر خۆشە: لە پێنج ڕێگاکە تەنها زەین کاش خشتەی کرێی جزدانی کارەکانی ئاشکرا بڵاو دەکاتەوە (بینراوە لە 2026-10-17):

  • جزدانی پڕۆژە بچووکەکان: پارەدان بە QR یان دەروازەی پارەدان 1%، بەلای کەمەوە 500 دینار؛ کێشانەوە لە ڕێگەی وەکیل 0.5%، بەلای کەمەوە 500 دینار؛ توانا 30 ملیۆن دینار.
  • جزدانی بازرگان: پارەدان بە QR 0.6%، بەلای کەمەوە 150 دینار؛ کێشانەوە لە ڕێگەی وەکیل 0.75%، بەلای کەمەوە 750 دینار؛ گواستنەوە بۆ هەژماری بانک 0.05%، بەلای کەمەوە 6,000 دینار؛ توانا 500 ملیۆن دینار.

بە ژمارە: پسوولەیەکی 25,000 دینار بە QR لە بازرگانی پڕۆژە بچووکەکان 500 دینار دەبات (کەمترین بڕ، واتە لە ڕاستیدا 2%)، و لە بازرگانی جزدانی تەواو 150 دینار (0.6%). پاشان کێشانەوەی بڕەکە بە نەقد لە وەکیل 0.5%ـی تر دەبات لە جزدانی پڕۆژە بچووکەکان، یان 0.75% لە جزدانی بازرگان. ئەو کرێ بچووکانەی لەسەر پسوولە بچووکەکان دەکەون ئەوەن کە دەبێت بیانژمێریت.

کی کارد ئامێرەکانی وەسف دەکات و بازرگان بانگ دەکات بۆ پەیوەندیکردن، بەڵام کرێی ئامێر و کۆمیشن و ماوەی ئیشکردنی پارە بڵاو ناکاتەوە. FIB کۆمیشنی حەواڵەی دەرەوە (0.75%) بڵاو دەکاتەوە و کرێی QR یان POS ی بازرگانان بڵاو ناکاتەوە. سوپەر کیو و ئاسیا حەواڵە لە لاپەڕەکانیاندا خشتەی کرێی بازرگانان بڵاو ناکەنەوە. کورتەکەی: داوای چوار ژمارە بکە و پێش واژۆکردن بە نووسراو وەریانبگرە: کۆمیشنی هەر مامەڵەیەک، کرێی ئامێر یان بەشداریی مانگانە، کرێی کێشانەوە یان گواستنەوە بۆ بانک، و ماوەی ئیشکردنی پارە.

کێ کرێکە دەدات؟ بە نهێنی مەیخەرە سەر کڕیار

لە هەندێک فرۆشگادا کڕیار دەبێت «500 زیاتر» بدات ئەگەر ئەلیکترۆنی بدات. ئەمە نرخەکان تێکدەدات و کڕیار توڕە دەکات. دروستتر ئەوەیە کرێکە بخەیتە ناو قازانجی خۆتەوە وەک چۆن کیس و ڕۆڵی پسوولە دەخەیتە ناوی، و ئەگەر پسوولەکانت بچووکن کەمترین بڕێکی گونجاو بۆ پارەدانی ئەلیکترۆنی دابنێیت: کەمترین بڕی 500 دینار لەسەر پسوولەیەکی 5,000 دینار واتە 10%ـی فرۆشتنەکە.

چۆن پارەدانەکە لە داشنک تۆمار دەکرێت

ئەوەی لە دەفتەرەکاندا گرنگە پارەکە کوێ گەیشتـە، زیاتر لە ناوی ڕێگاکە: لە سندوق، یان لە جزدان، یان لە هەژماری بانک. داشنک (Dashing) ئێستا ئەمە دەکات و بە ڕاستگۆیی:

  • لەسەر شاشەی کاشێری خێرا چوار ڕێگای پارەدان هەیە: نەقد، کارت، زەین کاش، قەرز. کارت وەک وەرگرتنی بانکی جیا لە نەقد تۆمار دەکرێت. زەین کاش ئێستا وەک نەقد تۆمار دەکرێت: فرۆشتنەکە بە تەواوی پارە دراوە، بەڵام بڕەکە دەچێتە ناو ئەو نەقدەی چاوەڕوان دەکرێت لە سندوقدا کاتێک نۆرە دادەخەیت. ئەگەر پارەدانی جزدان کەمە ئەمە قبوڵە (وەک خستنەناو سندوق مامەڵەی لەگەڵ بکە)؛ ئەگەر زۆرە ڕێگای دواتر بەکاربهێنە.
  • لەسەر شاشەی پسوولە «دابەشکراو» هەڵبژێرە و بڕەکە بخەرە خانەی «حەواڵە / جزدان»: وەرگرتنەکە لە هەژماری بانک/جزدان تۆمار دەکرێت نەک لە سندوق، بۆیە ژماردنی سندوق پاک دەمێنێتەوە، لە ڕاپۆرتی نۆرەدا وەک ڕێگای پارەدانی جیا دەردەکەوێت، و دواتر لە شاشەی ڕێکخستنەکان (هاوتاکردنی کەشفەکان) لەگەڵ کەشفی بانک یان جزدان هاوتای دەکەیتەوە.
  • کرێکان وەک خەرجی تۆمار دەکرێن کاتێک بەڕاستی دەبڕدرێن (لە کاتی کێشانەوە یان لە کەشفی مانگدا) لە شاشەی خەرجییەکان، بە بەشێک کە خۆت بۆ ئەمە دروستی دەکەیت (بۆ نموونە «کرێی بانکی»).

ئەوەی داشنک ناکات: بە جزدانەکەت یان ئامێری POS ـەکەتەوە نابەسترێت تا خۆکارانە بزانێت پارەکە گەیشتووە، و کەشفی زەین کاش هاوردە ناکات. پارەدانی ئەلیکترۆنی هەروەک تۆ تۆماری دەکەیت تۆمار دەکرێت.

ڕێکخستنی کاونتەر لە پێنج خولەکدا

  1. QRـی جزدان چاپ بکە و لە تەنیشت شاشەکە بیلکێنە، بە قەبارەیەک لە دووری کڕیارەوە بخوێنرێتەوە.
  2. ئەگەر کەمترین بڕێکت هەیە بۆ پارەدانی ئەلیکترۆنی، کاغەزێکی لەسەر هەڵواسە.
  3. کاشێر ڕابهێنە: پێش دوگمەی پارەدان ڕێگای دروست هەڵبژێرێت، و نۆرە دانەخات تا دڵنیا نەبێت بڕی جزدانەکان لە سندوقدا نین.
  4. هەفتەی جارێک: کۆی پارەدانی جزدانەکان لە ڕاپۆرتی نۆرەکان بەراورد بکە لەگەڵ باڵانسی جزدانەکە.

سەرچاوەکان

ئەم وتارە هەروەها بەردەستە بە العربية · English

لە بەرهەمەکە

لە فرۆشگاکەت بەخۆڕایی تاقی بکەرەوە، بێ کارت.

بەخۆڕایی دەست پێبکەهەموو وتارەکان