# بازرگانیی دەستفرۆشی و پارەدان لە عێراق بە ژمارە (2026)

> ژمارەی بەڵگەدار و بەروارداری دانیشتووان و ئینتەرنێت و پارەدان و پچڕانی پەیوەندیی عێراق، لەگەڵ چارت و فایلی CSV.

نووسینی تیمی داشنک · 2026-09-14

Canonical: https://dashingerp.com/ckb/blog/iraq-retail-statistics-2026

هەر ژمارەیەک لەم لاپەڕەیەدا سەرچاوە و بەرواری هەیە، و هەموو خشتەکە یەک فایلی CSVـە: [iraq-retail-statistics-2026.csv](/data/iraq-retail-statistics-2026.csv) (مۆڵەتی CC BY 4.0؛ ناو بێنە «داشنک، بازرگانیی دەستفرۆشی و پارەدان لە عێراق بە ژمارە 2026»). هەر سێ مانگ جارێک نوێی دەکەینەوە و ئەوەی گۆڕاوە لە کۆتایی لاپەڕەکەدا دەینووسین. ژمارەی کۆمپانیاکان بە نیشانەی ئیدیعای کۆمپانیا نیشان کراون.

## خەڵک و مۆبایلەکان

![عێراق: دانیشتووان و بەکارهێنەرانی ئینتەرنێت و ناسنامەکانی پەیوەندی و بەشداریکردنی مۆبایل بە ملیۆن](/charts/iraq-online-ar.svg)

- **47.3 ملیۆن کەس**، تێکڕای تەمەن **20.8** ساڵ، **72%** لە شارەکان (DataReportal، تشرینی یەکەمی 2025). مەزەندەی بانکی جیهانی بۆ 2025: 47.0 ملیۆن.
- **39.6 ملیۆن بەکارهێنەری ئینتەرنێت، 83.8% ی دانیشتووان**، بە زیادبوونی 4.7% لە ساڵێکدا. زنجیرەی بانکی جیهانی بەکارهێنانی ئینتەرنێت لە 2024 لە 81.5% دادەنێت.
- **50.8 ملیۆن بەشداریکردنی تەلەفۆنی مۆبایل، 108% ی دانیشتووان**؛ 86.2% یان 3G/4G/5G.
- کڕیارانی فرۆشگا لەسەر ئینتەرنێت و مۆبایل و گەنجن. خاوەن فرۆشگاش هەروا.

## عێراقییەکان بەڕاستی لە کوێن

![بەکارهێنەرانی پلاتفۆرمەکان لە عێراق بە ملیۆن: تیکتۆک و یوتیوب و ئینستاگرام و فەیسبووک و سناپچات](/charts/iraq-platforms-ar.svg)

- **تیکتۆک 40.1 ملیۆن** (سەروو 18 ساڵ، بە ڕێبازی هەمان پلاتفۆرم کە لە ژمارەی گەورەکان تێدەپەڕێت)، **یوتیوب 24.7 ملیۆن**، **ئینستاگرام 21.5 ملیۆن**، **فەیسبووک 20.8 ملیۆن**، **سناپچات 19.3 ملیۆن** (DataReportal، تشرینی یەکەمی 2025).
- واتساپ ژمارە بڵاو ناکاتەوە، بەڵام کەناڵی کارە: پسوولە و کەشفی حساب و داواکاری و گلەیی پێیدا تێدەپەڕن. بۆیە داشنک پسوولە و کەشفی حساب وەک بەستەری واتساپ دەنێرێت نەک ئیمەیل.

## پارە: نەقد یەکەم، و کارتەکان بەرز دەبنەوە

![پارەدانی ئەلیکترۆنی بە کارتی ناوخۆیی لە عێراق، چارەکی سێیەم 2024 بەرامبەر 2025، بە ملیار دینار](/charts/iraq-epayments-q3-ckb.svg)

- پارەدانی ئەلیکترۆنیی دەستفرۆشی **بە کارتی ناوخۆیی گەیشتە 2,984 ملیار دینار لە چارەکی سێیەمی 2025** (نزیکەی 2.3 ملیار دۆلار)، لە 2,111 ملیار لە هەمان ماوەی 2024، **+41%** (بانکی ناوەندیی عێراق، بە گێڕانەوە لە Iraq Business News، کانوونی یەکەمی 2025).
- **تەنها 30.2% ی گەورەسالان** هەژماری داراییان هەیە لە 2024 (بانکی جیهانی، Global Findex). نەقد هێشتا بنەڕەتە لەسەر کاونتەر؛ کارت و جزدان کەمینەیەکن بە خێرایی گەشە دەکەن.
- کی کارد، گەورەترین سیستەمی کارتی ناوخۆیی، **ئیدیعای زیاتر لە 11 ملیۆن بەکارهێنەر و 43,000 ئامێری خاڵی فرۆشتن دەکات** (ژمارەی کۆمپانیا، لە ڕێگای International Finance).
- لە کانوونی دووەمی 2025ـەوە، ئامێری خاڵی فرۆشتن **ناچارییە لە نزیکەی 17,000 دەرمانخانە لە عێراق** (وەزارەتی تەندروستی لەگەڵ سەندیکای دەرمانسازان، بە گێڕانەوە لە جمار)، یەکەم کەرت کە تێیدا پرسیاری «کارت وەردەگرن؟» وەستا.
- ئەنجامی کردەوەیی بۆ پرۆگرامەکان: کاشێر لە عێراق دەبێت نەقد لەگەڵ باقی، و کارت، و جزدان (زین کاش، و هتد) لە هەمان فرۆشتندا وەربگرێت و یەکلاکردنەوەکە وەک تۆمارێکی ڕاست تۆمار بکات؛ و پەیوەندیی بانکی وەک دانراو وەرنەگرێت (ڕووکاری گشتیی پڕۆگرام بۆ بانکەکانی عێراق نییە).

![گەورەسالانی خاوەن هەژماری دارایی لە عێراق، 2024](/charts/iraq-account-ownership-ar.svg)

## پەیوەندییەک کە دەکرێت پێشبینی پچڕانی بکرێت

- **زیاتر لە 80 جار پچڕانی ئینتەرنێت** لە دوو ساڵی تا ئایاری 2025، بە نزیکەیی هەموویان بە بڕیار لە کاتی تاقیکردنەوەی قوتابخانەکاندا، بە گشتی **لە 6:00 تا 8:00ی بەیانی لە ڕۆژانی تاقیکردنەوە** لەگەڵ شەپۆلێکی دووەم لە کۆتایی ئاب و ئەیلوول (Internet Society Pulse؛ NetBlocks).
- پچڕانی ڕۆژانەی کارەبا و هێڵەکانیشی بخەرە سەر، «بێ ئینتەرنێت» دەبێت بە مەرج بۆ هەر شتێک کاونتەرێک بەڕێوە ببات. [کاشێری بێ ئینتەرنێت بەڕاستی چۆن کار دەکات](/blog/offline-cashier-how-it-works).

## ئابوورییەک فرۆشگا تێیدا وەستاوە

- **بەرهەمی ناوخۆیی 254 ملیار دۆلار (2025)**، **5,410 دۆلار بۆ هەر کەسێک** (بانکی جیهانی). نەوت بەسەر هەناردەدا زاڵە؛ و دەستفرۆشی ئەو شوێنەیە خێزانەکان بەڕاستی خەرج دەکەن.
- **نرخەکان بە دیناری تەواون**: لە کردەوەدا بە چەندجارەی **250**، بچووکترین پارەی گەڕاو. ژمێریاری بە دوو خاڵی دەیی لێرە دەنگەدەنگە؛ داشنک دەفتەرەکان بە دیناری تەواو دەگرێت و پێشنیاری نرخ بە دۆلار دادەنێت کاتێک پێویست بێت.
- **باجی بەهای زیادکراوی گشتی و پسوولەی ئەلیکترۆنی نییە** ئەمڕۆ لە عێراق؛ ئەو پرۆگرامانەی لەسەر دەسەڵاتی باجی سعودی یان میسری دروستکراون ڕێگایان تێدایە کە کەس لێرە پێویستی پێی نییە.

## ئەمە بۆ تۆ چی دەگەیەنێت ئەگەر فرۆشگایەک بەڕێوە دەبەیت

1. کڕیارەکانت لەسەر تیکتۆک و یوتیوب و فەیسبووک دەتدۆزنەوە و لە واتساپ قسەت لەگەڵ دەکەن؛ ژمارەی واتساپ بخە سەر پسوولە.
2. چاوەڕێ بکە کارت و جزدان هەر چارەکێک زیاتر وەربگیرێن؛ سیستەمێک هەڵبژێرە بێ خشتەی لاوەکی تۆماریان بکات.
3. پلان بۆ پچڕانی وەرزی تاقیکردنەوە دابنێ وەک پلان بۆ کارەبا: کاشێر دەبێت بەردەوام بێت لە فرۆشتن.
4. دەفتەرەکان بە دینار بگرە؛ دۆلار پیشان بدە؛ بکە نزیکترین 250.

## گۆڕانکارییەکان

- 2026-09-14، وەشانی یەکەم.

## سەرچاوەکان

- DataReportal، «Digital 2026: Iraq» (بڵاوکراوەتەوە لە 8ی تشرینی دووەمی 2025؛ داتای تشرینی یەکەمی 2025)، https://datareportal.com/reports/digital-2026-iraq
- نیشاندەرەکانی بانکی جیهانی بۆ عێراق: دانیشتووان (SP.POP.TOTL)، بەرهەم (NY.GDP.MKTP.CD)، بەرهەم بۆ هەر کەسێک (NY.GDP.PCAP.CD)، بەکارهێنەرانی ئینتەرنێت (IT.NET.USER.ZS)، خاوەندارێتیی هەژمار (FX.OWN.TOTL.ZS)، https://data.worldbank.org/country/iraq (ڕووکاری داتا، 2026-09-14)
- بانکی ناوەندیی عێراق، پارەدانی ئەلیکترۆنیی دەستفرۆشی بە کارتی ناوخۆیی، چارەکی سێیەمی 2025، بە گێڕانەوە لە Iraq Business News، 20ی کانوونی یەکەمی 2025، https://english.hathalyoum.net/articles/234230-retail-epayments-via-local-cards-rise-in-q3-2025
- International Finance، «Qi Card: Iraq's leading fintech innovator» (ئیدیعای کۆمپانیا)، https://internationalfinance.com/banking-and-finance/qi-card-iraqs-leading-fintech-innovator/
- جمار، دەربارەی بڕیاری ناچارکردنی دەرمانخانەکان بە ئامێری خاڵی فرۆشتن، کانوونی دووەمی 2025، https://jummar.media/en/8136
- Internet Society Pulse، «عێراق ئینتەرنێت دەپچڕێنێت لە کاتی تاقیکردنەوەکانی 2025» (ئایاری 2025)، https://pulse.internetsociety.org/en/blog/2025/05/iraq-to-shutdown-internet-during-2025-exam-period/
- NetBlocks، پچڕانی تاقیکردنەوەکان لە عێراق، https://netblocks.org/reports/iraq-shuts-down-internet-to-prevent-cheating-in-national-science-exams-gBLk94A4

## Other languages

- العربية: https://dashingerp.com/blog/iraq-retail-statistics-2026
- English: https://dashingerp.com/en/blog/iraq-retail-statistics-2026

---

داشنک · https://dashingerp.com/ckb