ژمێرەری ڕێژەی سەدی: چوار ژماردنی پێویست بۆ هەر فرۆشگایەک.
ئەو ژماردنە هەڵبژێرە کە دەتەوێت و هەردوو ژمارەکە بنووسە، ئەنجام یەکسەر دەردەکەوێت لەگەڵ هێڵێک کە نیشان دەدات چۆن ژمێردراوە. بزانە 15% لە 2,000 چەندە، 500 چەند ڕێژەی 2,000ە، نرخ لە 80 بۆ 100 چەند بەرزبووەتەوە، یان نرخ دوای 20% داشکاندن چەند دەبێت. هەموو شتێک لە وێبگەڕەکەتدا دەکرێت.
هەردوو ژمارەکە بنووسە بۆ بینینی ئەنجام.
چوار هاوکێشەکە
ڕێژە لە بڕێک: ڕێژە × بڕ ÷ 100. بەش چەند ڕێژەی گشتە: بەش ÷ گشت × 100. ڕێژەی گۆڕان: (نوێ − کۆن) ÷ کۆن × 100. نرخ دوای زیادکردن: نرخ × (1 + ڕێژە ÷ 100)، و دوای داشکاندن: نرخ × (1 − ڕێژە ÷ 100).
نموونە لە فرۆشگا
دابینکەر کاڵایەک لە 80 بۆ 100 بەرز دەکاتەوە: 25% زیادبوون. 20% داشکاندن لە نرخی 2,500 دەیکاتە 2,000. قازانجی 500 لە فرۆشتنێکی 2,000 واتە ڕێژەی قازانجی 25%. بۆ ڕێژەی قازانج و زیادکردن لە تێچووەوە ژمێرەری ڕێژەی قازانج بەکاربهێنە، چونکە ئەو دووانە دوو ڕێژەی جیاوازن.
کاتێک بنەڕەت سفرە
ناتوانرێت ڕێژە لە سفر بژمێردرێت، نە گۆڕان لە نرخێکی یەکەمی سفرەوە، چونکە دابەشکردن بەسەر سفر مانای نییە. ژمێرەرەکە بەجێی ژمارەیەکی هەڵە پەیامێکی ڕوون پیشان دەدات.
پرسیارە باوەکان
ڕێژەی گۆڕان لە نێوان دوو نرخ چۆن دەژمێرم؟
نرخی کۆن لە نوێ دەرببە، دابەشی بکە بەسەر نرخی کۆن و لێی بدە لە 100. لە 80 بۆ 100: 20 ÷ 80 × 100 = 25%. ئەگەر نرخ دابەزێت ڕێژەکە نەرێنی دەبێت.
ئەگەر نرخێک 10% بەرز بکەمەوە و پاشان 10% کەمی بکەم، دەگەڕێمەوە بۆ سەرەتا؟
نەخێر. 100 زیادەی 10% دەکاتە 110، و 10% داشکاندن لە 110 دەکاتە 99. هۆکارەکە ئەوەیە داشکاندنی دووەم لە نرخێکی گەورەتر دەژمێردرێت. دوو جار وەزعی زیادکردن یان لابردن بەکاربهێنە بۆ بینینی.
هیچ لە ژمارەکانم پاشەکەوت دەکرێت؟
نەخێر. هەموو ژماردنەکە لە وێبگەڕەکەتدا دەکرێت و هیچ شتێک لە ئامێرەکەت دەرناچێت.
ئامرازی بەخۆڕایی تر
- ژمێرەری داشکاندننرخ دوای داشکاندن بە ڕێژە، و داشکاندنەکە چەند لە قازانجت دەبات.
- ژمێرەری ڕێژەی قازانجڕێژەی قازانج و زیادکردن لە تێچوو و نرخەوە، یان نرخ بۆ ڕێژەی قازانج یان زیادکردنی داواکراو.
- ژمێرەری خاڵی یەکسانبوونچەند یەکە دەبێت بفرۆشیت بۆ پۆشینی تێچووە نەگۆڕەکان و چەند داهات.
- ژمێرەری نرخی کاتژمێریکاتژمێر بۆ هەر ئامێر یان مێزێک بە نرخی کاتژمێر، لەگەڵ خڕکردنەوە و کەمترین بڕ و زیادە و پسوولەی چاپکراو.